ปัตตานี ในพุทธศตวรรษที่ 7 มีอาณาเขตครอบคลุมพื้นที่จังหวัดสงขลา ปัตตานี ยะลา นราธิวาส รัฐกลันตัน กับรัฐตรังกานูในมาเลเซีย ปัจจุบันยังมีซากเมืองเก่าของปัตตานีในยุคนั้นปรากฏให้เห็นที่อำเภอยะรังในปัจจุบัน และจากการที่มีพื้นที่เป็นป่าเขา และมีพื้นที่ติดชายฝั่งทะเลเป็นระยะทางยาวประมาณ 170 กิโลเมตร จึงเป็นเมืองท่าที่สำคัญและเป็นศูนย์กลางการปกครอง การค้า และวัฒนธรรม มีทรัพยากรด้านการท่องเที่ยวหลายด้าน ทั้งด้านธรรมชาติ โบราณสถานทางประวัติศาสตร์และด้านประเพณีวัฒนธรรม
ปัตตานีแบ่งการปกครองออกเป็น 12 อำเภอ ได้แก่ อำเภอเมืองปัตตานี ยะรัง หนองจิก โคกโพธิ์ ยะหริ่ง ปะนาเระ มายอ สายบุรี กะพ้อ ไม้แก่น ทุ่งยางแดง และแม่ลาน
การเดินทาง 
การเดินทางจากปัตตานีไปยังจังหวัดใกล้เคียง
ยะลา 35 กิโลเมตร
นราธิวาส
92 กิโลเมตร
สงขลา
99 กิโลเมตร
รถยนต์
ปัตตานีอยู่ห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ 1,055 กิโลเมตร สามารถใช้เส้นทางหมายเลข 35 (ธนบุรี-ปากท่อ) ระยะทางประมาณ 90 กิโลเมตร แล้วแยกเข้าทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4 จนถึงจังหวัดชุมพร รวมระยะทางประมาณ 460 กิโลเมตร แล้วเดินทางต่อโดยใช้ทางหลวงหมายเลข 41 หรือ 42 ผ่านจังหวัดสุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช สงขลา ผ่านปากน้ำเทพา เข้าสู่จังหวัดปัตตานี รวมระยะทางประมาณ 505 กิโลเมตร
รถไฟ
จากสถานีรถไฟหัวลำโพง มีขบวนรถด่วนและรถเร็วบริการถึงสถานีปัตตานี (โคกโพธิ์) ทุกวัน สอบถามรายละเอียดได้ที่หน่วยบริการเดินทาง โทร. 1690, 0 2223 7010, 0 2223 7020 หรือ www.railway.co.th
รถโดยสารประจำทาง
มีรถโดยสารธรรมดา และรถโดยสารปรับอากาศ ของ บริษัท ขนส่ง จำกัด ออกจากสถานีขนส่งสายใต้ ถนนบรมราชชนนีไปจังหวัดปัตตานี สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ โทร. 0 2435 1119 , 0 2434 5557-8 หรือ www.transport.co.th
จากสถานีปัตตานี จะมีรถโดยสารประจำทางและรถแท๊กซี่บริการ ระหว่างอำเภอ โคกโพธิ์-อำเภอเมือง ระยะทางประมาณ 29 กิโลเมตร
เครื่องบิน
นักท่องเที่ยวสามารถใช้บริการเที่ยวบินกรุงเทพฯ-หาดใหญ่ จากนั้นนั่งรถรับส่งระหว่างสนามบินหาดใหญ่-ปัตตานี หรือสามารถต่อรถโดยสารประจำทางหรือรถแท๊กซี่จากตัวเมืองหาดใหญ่ไปปัตตานี ระยะทางประมาณ 104 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางประมาณ 1.30 ชั่วโมง
อาณาเขต
ทิศเหนือ ติดต่อกับจังหวัดสงขลา
ทิศใต้ ติดต่อกับจังหวัดนราธิวาส และจังหวัดยะลา
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอ่าวไทย
ทิศตะวันตก ติดต่อกับจังหวัดยะลา และจังหวัดสงขลา
สถานที่ท่องเที่ยว
บ้านปะเสยะวอ อำเภอสายบุรี จ.ปัตตานี
ตั้งอยู่ที่หมู่บ้านปะเสยะวอ เป็นหมู่บ้านที่มีชื่อเสียงในการต่อเรือ กอและ ซึ่งเป็นเรือประมงของชาวปัตตานีและนราธิวาส
หาดวาสุกรี (ชายหาดบ้านปาตาตีมอ) อำเภอสายบุรี จ.ปัตตานี
อยู่ห่างจากตัวเมืองปัตตานีประมาณ 52กิโลเมตร และห่างจากตัวอำเภอสายบุรีประมาณ 2 กิโลเมตร
หาดชลาลัย อำเภอปะนาเระ จ.ปัตตานี
ห่างจากที่ว่าการอำเภอประมาณ 2 กิโลเมตร
หาดแฆแฆ อำเภอปะนาเระ จ.ปัตตานี
อยู่ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 43 กิโลเมตร คำว่า แฆแฆ เป็นภาษามลายูท้องถิ่น
หาดราชรักษ์ อำเภอปะนาเระ จ.ปัตตานี
เป็นหาดทรายต่อเนื่องกับหาดชลาลัย หาดมะรวดและหาดแฆแฆ โดยอยู่ถัดจากหาดมะรวด
หาดมะรวด อำเภอปะนาเระ จ.ปัตตานี
อยู่ถัดจากหาดชลาลัยไปประมาณ 2 กิโลเมตร การเดินทางเช่นเดียวกับทางไปหาดชลาลัย
อุทยานแห่งชาติน้ำตกทรายขาว อำเภอโคกโพธิ์ จ.ปัตตานี
ตั้งอยู่ที่ตำบลทรายขาว ครอบคลุมพื้นที่รอยต่อ 3 จังหวัดภาคใต้ตอนล่าง คือปัตตานี
วัดช้างให้ราษฎร์บูรณาราม อำเภอโคกโพธิ์ จ.ปัตตานี
ตั้งอยู่ที่บ้านป่าไร่ ตำบลทุ่งพลา ริมทางรถไฟสายหาดใหญ่-สุไหงโก-ลก ระหว่างสถานีนาประดู่กับสถานีป่าไร่
วัดมุจลินทวาปีวิหาร อำเภอยะรัง จ.ปัตตานี
ตั้งอยู่ห่างจากตัวเมืองประมาณ 10 กิโลเมตร ริมเส้นทางหลวงสายปัตตานี-โคกโพธิ์ ในเขตสุขาภิบาลอำเภอหนองจิก
เมืองโบราณยะรัง อำเภอยะรัง จ.ปัตตานี
เป็นชุมชนสมัยแรกเริ่มประวัติศาสตร์ที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในภาคใต้ของประเทศไทย
งานประจำปี
ประเพณีชักพระ
งานสมโภชเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว
ของขวัญของฝาก
ปลาหมึกแห้ง กรงนกเขา น้ำบูดู ข้าวเกรียบปลา ลูกหยีกวน เครื่องทองเหลือง
แผนที่ (คลิกที่ภาพเพื่อดูภาพขยาย)
ข้อมูลทั่วไป-ท่องเที่ยว-ของจังหวัดปัตตานี
